الان خودرو بخریم یا نخریم؟

به گزارش صدای بورس،مراکز تعویض پلاک هشتم فروردین بعد از وقفه ۲۵ روزه به روال عادی برگشتند اما در سه هفته‌ اخیر معاملات چندانی جوش نخورد و بلاتکلیفی خریداران از وضعیت بازار ادامه دارد.

۴۵ روز از تعطیلی خط تولید برخی خودروسازان می‌گذرد. اتفاقی که در ظاهر به اسم کاهش تولید و در عمل به افزایش قیمت خودرو در بازار دامن می‌زند. اخباری که از قطعه‌سازان به‌گوش می‌رسد، عامل دیگری برای افزایش قیمت خودرو در ماه‌های آتی تعبیر می‌شود. فعلا تنها عاملی که توانایی توقف رشد قیمت‌ها را دارد، کاهش تقاضا در بازار است. طوریکه پیش‌بینی می‌شود حتی با شکل‌گیری توافق احتمالی ایران و آمریکا نباید منتظر کاهش چشمگیر قیمت خودرو در بازار باشیم.

تصویر جدید از بازار خودرو

قیمت خودرو از اواسط اسفند ۱۴۰۴ به این طرف، به خاطر شرایط جنگی و توقف معاملات بازار تغییر نکرد. با این حال تصویری که از بازار خودرو در شرایط فعلی وجود دارد، می‌تواند در تصمیم خریداران اهمیت داشته باشد. ری‌را به‌عنوان گران‌ترین خودرو داخلی معادل دو میلیارد و ۷۵۰ میلیون تومان به خریداران پیشنهاد می‌شود.

تارا اتوماتیک دو میلیارد و ۹۰ میلیون تومان، دنا اتوماتیک آپشنال دو میلیارد و ۱۵۰ میلیون و شاهین پلاس دو میلیارد و ۱۰۰ میلیون قیمت دارند. قیمت کوییک دنده‌ای و ساینا دنده‌ای هم که ارزان‌ترین سواری‌های صفرکیلومتر موجود در بازار حساب می‌شوند، بین ۹۰۰ تا ۹۵۰ میلیون است. برای اینکه متوجه حجم تغییر قیمت خودرو در بازار شوید، لازم است بدانید فروردین سال قبل همین کوییک و ساینا را در بازار آزاد کمتر از ۴۲۰ میلیون معامله می‌کردند و برای گران‌ترین تیپ‌های دنا و تارا بیشتر از ۹۵۰ میلیون رد و بدل نمی‌شد.

تاثیر کاهش عرضه و کاهش تولید خودرو در سال جدید

یکی از مهم‌ترین فاکتورهایی که احتمال افزایش قیمت خودرو در ماه‌های آینده را بالا می‌برد، وضعیت تولید در جاده مخصوص است. خطوط تولید خودروسازان بزرگ کشور تا پایان فروردین تعطیل است و این توقف طولانی‌مدت به معنای ایجاد شکاف عمیق بین عرضه و تقاضا در شروع سال جدید است.

زمانی که تزریق خودروی صفرکیلومتر به بازار برای حدود یک ماه متوقف می‌شود، تعادل شکننده بازار به سرعت به هم می‌ریزد. تخمین‌ها نشان می‌دهد حجم تولید ماهانه خودرو در کشور به عددی نزدیک ۶۰ تا ۷۰ هزار محصول می‌رسد. دقیقا همینجا دلال‌ها و واسطه‌ها با آگاهی از کمبود، از عرضه خودروهای دپو شده خودداری می‌کنند و با مهندسی عرضه، قیمت‌ها را در مسیر صعودی هدایت می‌کنند. تجربه سالیان گذشته و منطق اقتصادی نشان می‌دهد که کاهش تولید و به تبع آن افت تزریق محصول به بازار، نتیجه‌ای جز تحریک گسل‌های تورمی در بازار خودرو ندارد و این خلا عرضه، حداقل تا پایان بهار اثرات خود را بر تابلو قیمت‌ها حفظ خواهد کرد.

کمبود تقاضا منجر به کاهش قیمت خودرو می‌شود؟

همزمان با کاهش عرضه، یک واقعیت میدانی دیگر در کف بازار وجود دارد؛ نبود مشتری. بررسی‌ها از نمایشگاه‌های خودرو و پلتفرم‌های خرید و فروش نشان می‌دهد که حجم معاملات به شکل معناداری فروکش کرده است. قیمت‌های فعلی، از توان پرداخت بخش عمده‌ای از مصرف‌کننده‌های واقعی و حتی سرمایه‌گذاران خرد فراتر رفته است.

بازار خودرو به نقطه‌ای رسیده که اصطلاحا کشش قیمتی خود را از دست داده است. هرگونه تلاش برای بالا بردن مجدد قیمت‌ها، تنها به عمیق‌تر شدن رکود و قفل شدن کامل معاملات منجر می‌شود. فروشنده‌هایی که با امید سود بیشتر خودروهای خود را قیمت‌گذاری می‌کنند، در نهایت با درهای بسته بازار روبرو می‌شوند و چاره‌ای جز عقب‌نشینی از قیمت‌های قبلی ندارند. این عامل در سمت تقاضا فعلا به عنوان تنها ترمز موثر مقابل تورم افسارگسیخته خودرو عمل می‌کند و مانع می‌شود که اثرات کاهش تولید، به یک انفجار قیمتی جدید تبدیل شود.

ابهام بزرگ درباره آینده بازار خودرو

تصمیم‌گیری برای خرید خودرو در برهه فعلی نیازمند رمزگشایی از دو سیگنال متضاد است. از یک طرف زمزمه‌هایی مبنی بر احتمال شکل‌گیری توافق جدید میان ایران و آمریکا به گوش می‌رسد. قطعا می‌دانید هر گشایش دیپلماتیک منجر به ریزش انتظارات تورمی و افت قیمت دلار در بازار آزاد می‌شود. از آنجا که خودرو در ایران به عنوان یک کالای سرمایه‌ای شناخته می‌شود، افت نرخ ارز می‌تواند به سرعت حباب قیمت خودرو را تخلیه کرده و خریداران فعلی را با زیان مواجه کند.

سوای این حرف‌ها اما یک چالش ساختاری و صنعتی قرار دارد که چراغ اول را برای افزایش قیمت‌ها روشن نگه داشته است. صنعت قطعه‌سازی کشور با بحران‌های جدی در تامین مواد اولیه، تخصیص ارز و بدهی‌های انباشته دست و پنجه نرم می‌کند. طوریکه در صورت وقوع توافق سیاسی و ثبات ارزی، هزینه‌های سربار تولید و مشکلات زنجیره تامین قطعات به قدری بالاست که خودروسازان را ناگزیر به درخواست برای اصلاح و افزایش قیمت کارخانه‌ای محصولات می‌کند. این تضاد منافع میان سیگنال‌های کاهشی سیاست خارجی و سیگنال‌های افزایشی ساختار تولید، آینده بازار خودرو را به یک ابهام بزرگ تبدیل کرده است. ابهامی که خریداران را بر سر دوراهی انتظار برای ارزانی یا خرید از ترس گرانی بیشتر سرگردان می‌کند.